Na talasastim bregovima Sumadije, obraslim sumama, bogatim mermerom i granitom, na vrhu kamenitog brda Oplenac uzdize se spomenik kulture od izuzetnog znacaja - mauzolej dinastije Karadjordjevic, crkva Svetog Djordja.

crkva Svetog Djordja u bogatom sumskom okruzenju

Posmatrajuci sa vrha Malog Oplenca, koji se dize iznad topole sa nadmorskom visinom 337 m, siroke vidike Sumadije - topolske zaseoke, Vencac, Bukulju, sume Velikog oplenca i talasaste bregove rudnickih planina, kralj Petar I je odlucio da sazida hram u kome ce se sahranjivati svi Karadjordjevici. Izrada projekta je poverena kladom arhitekti Kosti J. Jovanovicu i izgradnja je zapoceta 1910. Crkva je zavrsena i osvecena 6. oktobra 1912. godine.

Uporedo sa izgradnjom crkve, podizani su na Oplencu i drugi objekti: svestenikova kuca, nazvana Petrova kuca, vinogradareva kuca, kraljeva i kraljicina vila, zaduzbinski dom i drugi manji rekreativni, poljoprivredni i pomocni objekti - kuglana, streliste, teniski tereni, stale, zivinarnici, rasadnik, cvecara, podrum, vinogradi...

Mauzolej je zavrsen 1930. godine, kada su u crkvu preneti i tu sahranjeni ostaci Vozda Karadjordja. dalje uredjenje mauzoleja nastavio je kralj Aleksandar, sve do svoje smrti, u Marseju 1934. godine. Poseban problem na Oplencu je nedostatak vode, pa je na izvoru "Vrelo" instalirano postrojenje za crpljenje vode, a vodovod je proradio 1910. Godine 1912. zasadjen je drvored uz pesacku stazu do glavnog ulaza, a 1913. zivica unutar ograde imanja i topole i kestenovi sa obe strane puta, od osnovne skole do glavne ulazne kapije na Oplencu.

Spomenik kralju Petru na Oplencu, ispred "Petrove kuce"

Od 1925. godine pocinje intenzivno uredjenje oplenackog parka, koje ce trajati sve do 1941.
Intenzivno se radi na posumljavanju crnim borom, orahom, bagremom, divljim kestenom i soforom (Sophora japonica) kao i planovi za uredjenje zelene povrsine oko kraljevske vile. Projektovani su i izvedeni rondela i pergola ispred vile, zasadjeno oko 5000 sadnica bagrema i oko 3000 sadnica ukrasnog siblja i ruza, formiran travnjak i izgradjena staza oko vile, a pored vinograda popravljena...

Detalj iz parka na Oplencu

Po zelji Kralja, 1929. godine prostor od glavnog ulaza do hrastove sume pretvara se u pejzazni park. Obodom staze podignuta je kolonada od 16 mermernih stubova, koja okruzuje veliki cvetnjak, precnika 19,4 m, oko kojeg je 4,7 m siroka staza. Prema vili kraljice Marije podignuta je pergola duzine 52 m, koju cini 28 mermernih stubova. Kompleks je za vreme II sv. rata unisten, a u godinama posle zapusten, tako da je obnovljen tek 1992. godine.

Oplenacki park je stavljen pod posebnu zastitu, kao Prostorni prirodni memorijalni spomenik, 1967. godine, "u cilju da se ocuva i unapredi raznovrsno i retko bilje, istorijski spomenici i drugi objekti i obezbedi njihovo racionalno koriscenje radi zadovoljenja kulturnih potreba radnih ljudi". Po ovom zakonu memorijalni spomenik se prostire na 83 hektara.

dr Ljiljana Vujkovic
Katarina Jovicic, inz. PA

revija SUME
Revija za rad i poslovnu saradnju,
marketing i integralno gazdovanje sumama

Home Info-bilten Diskusija Redakcija E-mail Copyright © 1998 Garden Biosan 1998 design by BIOdesign