Milesevka

KROZ KANJON REKE MILESEVKE

Izuzetno atraktivan i tesko prohodan kanjon, cije stenovite klisure dostizu i do 1000 metara dubine, a na nekim mestima samo 4 metra sirine, je zbog stanista Panciceve omorike zasticen i proglasen za park prirode.

Reka Milesevka se nalazi u jugozapadnom delu Srbije i desna je pritoka Lima. Njen tok je kratak, jedva 20 km, ali je putovanjem njenim kanjonom dugotrajno, zanimljivo, povremeno cak i rizicno.

Dve njene sastavnice izvru ispod 1734 m visokog Katunica, najviseg vrha Jadovnika, obilaze susedni vrh Kozomor i spajaju se kod sela Milosev Do. Prvih 5 km kanjona tesko je prohodno. Kod Ravanista se u Milesevsku reku uliva Ravanicka reka na ovom tesko pristupacnom mestu uoceni su neobicnii cetinari, kasnije identifikovani kao varijetet Panciceve omorike. Od Medjana do Ravanista moguce je doci stazom preko stenovth litica. Kod Ravansta se staza spusta do reke, a potom ponovo penje na litice kanjona.

Usecena je u stene, a povremeno se penje par stotina metara iznad reke, sto je cini neprihvatljivom za sve one koji pate od vrtoglavice. Dodatni problem je bujna vegetacija, koja polako osvaja pojedine delove staze. Ljudi radije idu nesto duzim putem preko Kaceva, nego ovom vratolomnom precicom. Zahvaljujuci tome kanjon polako osvajaju divlje zivotnje: medvedi, divlje svinje, zmije, beloglavi supovi...

Na mestu gde se u Milesevsku reku uliva, potok Duboki Do pravi vise malih kaskada, a staza se ponovo spusta do reke, te se pruza prilika za osvezenje u hladnoj vodi. Tokom leta je moguce proci i recnim tokom, ali to zahteva i vreme i vestinu. Prolazak kanjonom Milesevke moguc je samo tokom dana.

Prizori koji se pruzaju sa staze su izuzetni, ali nemoguce je paziti na svaki korak i posmatrati orlove beloglave supove kako kruze iznad kanjona...

Zbog stanista Panciceve omorike kanjon je proglasen za Park prirode i zasticen. Prilikom probijanja tunela kroz koji je trebalo da prodje put Prijepolje - Sjenica staza je preknuta, pa su setaci uskraceni za velcanstven pogled koji se iz kanjona pruza na visoku stenu i utvrdjenje Miilesevac na njenom vrhu.

Ovo utvrdjenje, 7 km udaljeno od Prijepolja, u XIV veku pripadalo je bosanskom kralju Tvrtku, u XV veku vojvodi Sandalju Hranicu, a zatim Herceg Stefanu Vukicu. Godine 1465. osvajaju ga Turci i tvrdjava, nazvana tada Hisardzik, postaje vazno utvrdjenje na putu Prijepolje - Sjenica. Ispod tvrdjave reka Milesevka napusta kanjon i jedan kilometar dalje prolazi pored Mileseve, jednog od nasih najznacajnijih manastira. Crkvu posvecenu Vaznesenju podigao je 1219. godine knez Vladislav, sin Stefana Prvovencanog. Dvadeset godina kasnije kralj Vladislav prenosi mosti Svetog Save iz Trnova i sahranjuje ih u crkv. Most su tu pocivale do 1594. godine. Pored ostalog, zidove manastira Mileseva krasi poznata freska Beli andjeo.